Lefkoşa, 18
Mayıs 26 : Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi
(Değişiklik) Yasa Tasarısı ile Yurt Dışındaki Finansal Varlıkların Ekonomiye
Kazandırılması Hakkındaki Yasa Tasarısı, Cumhuriyet Meclisi’nde oy çokluğuyla kabul edildi.
Maliye Bakanı
Özdemir Berova, ülkede kayıt dışılıkla mücadelede ciddi bir efor sarf edildiğini, oluşan borç yönetiminin sürdürülebilir kılınması, borçların
geri ödenebilmesi ve yeni net borç çıkmaması için altı başlıkta tedbir
alacaklarını belirterek, bu altı başlığın somut karşılığında 20 Milyar TL’nin üzerinde gelir beklediklerini
söyledi.
-Onaya sunuşlar
Cumhuriyet
Meclisi Genel Kurulu’nda ilk olarak onaya sunuşlar yapıldı ve Danışma Kurulu’nun
Genel Kurul’un gelecek birleşimine ilişkin kararı okundu. Buna göre, 25 ve 26
Mayıs tarihli Genel Kurul toplantıları birleştirildi. Toplantının 25 Mayıs Pazartesi
günü yasama öncelikli olmak üzere yasama ve denetim olmak üzere birlikte yapılmasına
karar verildi.
Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi (Değişiklik) Yasa Tasarısı, Yurt
Dışındaki Finansal Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Yasa Tasarısı,
Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı (Y.T.No: 380/5/2026) ve Motorlu
Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasa Önerisinin
(Y.Ö.No:99/5/2026) Genel Kurul’da üçüncü görüşmelerine ilişkin tezkereleri oy çokluğuyla
kabul edildi.
-Taşınmaz Mal
Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) (Değişiklik) Yasa Tasarısı
Ardından Taşınmaz
Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) (Değişiklik) Yasa Tasarısı’nın
Komitede ivedilikle görüşülmesine ilişkin tezkeresi okundu.
-Şahali
Tezkere üzerine
söz alan CTP Grup Başkan Vekili Erkut Şahali, Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun
Vadeli Kiralama (Yabancılar) (Değişiklik) Yasası ile ilgili Meclis’te görüşülmeyi
bekleyen 17 tane yasa gücünde kararname olduğunu ifade etti.
“17 ayrı
müdahaleden sonra inşaat sektörünü parçalara ayırdınız” diyen Şahali, inşaat
sektörünün kaosa sürüklendiğini belirtti. “Bunu sizden başka herkes öngördü”
diye konuşan Şahali, artık çok geç olduğunu söyledi.
Ülkede güven veren, ne
yaptığını bilen hükümet anlayışına ihtiyaç olduğunu kaydeden Şahali, “El
birliğiyle yok ettiğiniz sektörün ayağa kalkmasına yönelik irade sizden gelemez”
dedi. Şahali, ivedilik taleplerine oylarının ret olacağını söyledi.
-Oğuz
İçişleri Bakanı
Dursun Oğuz da, “Tam iki yüzlü siyaset” diyerek, ana muhalefetin sektörden kopuk
olduğu eleştirisinde bulundu.
“Bu kadar iyi
niyetimizi gördükten sonra inşallah tasarıyı oy birliğiyle geçiririz” diyen Oğuz,
getirilen, yapılan her değişikliğin sektörden gelen talepler olduğunu
vurguladı. Oğuz, hükümetin buna tek başına karar vermediğini anlattı.
Hükümetin
sektörden gelen talepler konusunda hassas davrandığını dile getiren Oğuz, son
yapılan değişikliklerin sektörden gelen değişiklikler olduğunu kaydetti. Oğuz,
ana muhalefetin önerilerinin de önemli olduğunu belirtti.
Sektörün desteklenmesi
gerektiğinin altını çizen Oğuz, Güney Kıbrıs’ın sektörle ilgili yaptıklarına
bir şey söylenmediği eleştirisinde bulundu. Bu sırada Genel Kurul’da sesler
yükseldi.
Konuşmasına
devam eden Oğuz, tasarıda sektörle ilgili ara yatırımcı konusunda açılım olduğunu
belirtti. İçişleri Bakanı Oğuz, milletvekillerinin sorularını da yanıtladı.
Yasa
yapılırken, Güney Kıbrıs’ın sektöre yönelik ekonomik yönden saldırıları
olmadığını hatırlatan Oğuz, yasadan sonra ne yapıldıysa komiteye verileri sunacaklarını
söyledi. Sektörün darboğaza girdiğini ifade eden Oğuz, süreç içerisinde
bunlarla ilgili açılım yapacaklarını kaydetti.
CTP Milletvekili
Ongun Talat ise yerinden söz alarak, Güney Kıbrıs’ın sektörle ilgili politikalarını
ilk olarak CTP’nin Meclis’te gündeme getirdiğini söyledi.
Oğuz, başka
bir soru üzerine, ara yatırımcı konusunun sektörün talebi olduğunu ifade etti. Oğuz,
tapu devir harçlarıyla ilgili de çalışmaları olduğunu kaydetti.
Ardından
tezkere oy çokluğuyla kabul edildi.
–Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kamu Finansmanı ve Borç
Yönetimi (Değişiklik) Yasa Tasarısı oy çokluğuyla onaylandı
Genel Kurul’da
daha sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi
(Değişiklik) Yasa Tasarısı ele alındı. Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi
Başkanı Resmiye Eroğlu Canaltay, komitenin tasarıya ilişkin raporunu okudu ve komitede
oy çokluğuyla onaylandığını söyledi.
-Berova
Tasarı üzerine
söz alan Maliye Bakanı Özdemir Berova, Maliye Bakanlığı’nın oldukça yoğun, Başbakanlıktan
sonra en fazla yükü çeken Bakanlık olduğunu belirterek, Bakanlığın teşkilat
yapısında değişikliklere giderek, müsteşarlık sayısının artırılmasının çalışmaları
arasında olduğunu kaydetti.
Madde madde
görüşülmesi sonrasında tasarı oy çokluğuyla kabul edildi.
-Yurt Dışındaki
Finansal Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkındaki Yasa Tasarısı oy
çokluğuyla onaylandı
Ardından Yurt
Dışındaki Finansal Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkındaki Yasa
Tasarısı’nın görüşmesine geçildi. Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi
Başkanı Resmiye Eroğlu Canaltay, komitenin tasarıya ilişkin raporunu sundu. Canaltay,
tasarının, komitede oy çokluğuyla kabul edildiğini belirtti.
-Toros
Tasarı üzerine söz
alan CTP Milletvekili Fikri Toros, tasarının mali sisteminin güvenilirliği,
kayıt dışılıkla mücadele kapasitesi ve uluslararası kurallara bağlılık
açısından kritik bir öneme sahip olduğunu belirti.
Tasarının çok
boyutlu ve ciddi olumsuzluklar doğurabileceği uyarısında bulunan Toros, gençlerin
gelecek kaygısı olduğunu, bütçe gelirlerinin artırılamadığını, giderlerin
düşürülemediğini dile getirerek, tüm bunların kamu maliyesinde borç stoğu
yarattığını kaydetti.
Ekonomiye yeni
kaynak girişine ihtiyaç olduğunu ancak böylesi dönemlerde alınan bazı
kararların orta vadede kurumsal ve itibari tahribat yapabileceğini ifade eden
Toros, “Bu yasa gerçekten mali sorunları giderecek, yatırım bütçesi sağlayacak temiz
ve denetlenebilir sermayeyi mi hedeflemektedir?” sorusunu sordu.
Kayıt dışılığın,
ekonominin en büyük yapısal sorunlarından bir tanesi olduğunu dile getiren Toros,
bunun özetle devlete olan güvenin aşındırılması olduğunu dile getirdi. “Devletlerin
itibarı niyetleriyle değil oluşturdukları sistemlerin güvenilirliğiyle ölçülür”
diyen Toros, itibarın, devletlerin en stratejik sermayesi olduğunun altını
çizdi.
Kaynağı açıklanmamış
paranın güvenlik, hukuk, uluslararası istikrar ve itibar meselesi olduğunu dile
getiren Toros, mali ve hukuki risklere cevap verilmesi gerektiğini belirtti.
Devletin esas
sorumluluğunun orta ve uzun vadeli sorunlar üretmekten imtina etmek olduğunu kaydeden
Toros, yasa tasarısında ciddi soru işaretleri olduğunu söyledi ve yeniden ele alınması
gerektiğini belirtti.
Adaletsiz
rekabetin ortadan kaldırılması ve kurallara uygun mükelleflerin ödüllendirilmesi
gerektiğini dile getiren Toros, “Ülkenin geleceği kayıt dışı ekonomik yapı
üzerine bina edilmemeli” dedi.
Yurtdışından ekonomiye
para enjekte edilmesine karşı bir duruşları olmadığını ancak bunun bu şekilde
yapılmasının riskler barındırdığını ifade eden Toros, bu enjeksiyonun ülkeye
itibar kaybına yol açacağını söyledi. Toros, denetim mekanizmalarının yeniden gözden
geçirilmesi gerektiğini belirtti.
-Barçın
CTP
Milletvekili Devrim Barçın da, “Hükümet, varlığı olana barış elini uzatırken,
yoksula, ezilene, asgari ücretliye ellerini havaya açıyor bizde de yok diyor” diyerek,
bunun aslında vergi affı olduğunu kaydetti.
Yurt dışındaki
finansal varlıkların ekonomiye kazandırılması hakkında uluslararası düzenlemelere
dikkat çeken Barçın, “KKTC’nin çamaşır makinesine dönüştürülmesinin önüne
geçilmesi gerektiğini” söyledi.
Maliye
Bakanlığı’nın sosyal medyadaki “vergide af yok” paylaşımını eleştiren Barçın, söz
konusu tasarının vergi affı olduğunu yineledi. İnsanların vergi ödeme
alışkanlığının bozulduğunu ifade eden Barçın, kamu maliyesinin batırıldığını
kaydetti.
“Bu ülkede
kazanıp, bu ülkede vergisini ödemeyen, yurtdışına kaçırıp, servetine servet
katana vergi affı getirildiğini” söyleyen Barçın, paranın ülkeden yasa dışı
çıkışının önüne geçilmesi gerektiğini kaydetti. “Bu ülkeye getirilen paranın
vergisinin denetimini nasıl yapacağız?” diye soran Barçın, söz konusu tasarının
bankacılık sistemine de zarar vereceğini belirtti.
Ekonominin
gündelik politikalarla yönetilemeyeceğini dile getiren Barçın, yasa geçtikten
sonra kaç paranın ülkeye getirilmesinin öngörüldüğünü ve bunun kamu maliyesine katkısının
ne olacağını sordu. Yasadaki vergi oranının yüzde beş değil on yapılmasını
öneren Barçın, “Oranı biriyle anlaştınız” dedi ve yüzde beş oranının nasıl
belirlendiğini sordu.
Vakıflar
İdaresi’nin de batırıldığını söyleyen Devrim Barçın, “Emeklisini ödemeyecek
duruma gelen bir Evkaf oluşturdunuz” dedi.
-Şahiner
CTP Milletvekili
Salahi Şahiner de, “Bu yasa, denize düşenin yılana sarıldığının resmidir” diyerek,
özellikle bankacılık sektörünün zarar görmemesini temenni etti.
Yasa tasarısının
“çalakalem” hazırlandığını söyleyen Şahiner, bunun alelacele geçecek bir tasarı
olmadığını kaydetti.
Vergi Usul Yasası’na
göre vergi yükümlüsünün kim olduğunu açıklayan Şahali, “Bu kadar önemli yasa
tasarısı, kurumları yeterince hazırlamadan, hayat pahalılığının ufak bir kısmını
kapatmak üzere önümüze gelebiliyor” dedi.
-Berova
Maliye Bakanı
Özdemir Berova ise eleştirilere yanıt verdi. Pandemiyle başlayan süreçte,
dünyada ortaya çıkan krizler, yüksek enflasyon ve İran-ABD arasındaki krizin
ekonomi üzerine derin etkiler yarattığını dile getiren Berova, “Bugüne kadar
gelen süreçte oldukça zorlu zamanlardan geçmemize rağmen sürdürülebilir bir
borç politikası oluşturmak ve borçların azaltılmasına yönelik hazırlıklarımız
vardır. Bu yasa tasarısı da bunlardan bir tanesi olacaktır” dedi.
Oluşan borç
yönetiminin sürdürülebilir kılınması, borçların geri ödenebilmesi ve yeni net
borç çıkmaması için altı başlıkta tedbir alacaklarını açıklayan Berova, bugüne
kadar yurtdışında bulunan miktarların ülke ekonomisine kazandırılmasının önemli
hedeflerden bir tanesi olduğunun altını çizdi.
Kayıt dışılıkla
mücadelede ciddi bir efor sarf edildiğini belirten Berova, altı başlığın somut
karşılığı olacağını, toplam 20 Milyar TL’nin üzerinde gelir beklediklerini
söyledi. Berova, bunun mevcut borç stoğunun azalmasına etkisi olacağını kaydetti.
Hayat pahalılığının
kamu maliyesine ciddi bir yük getirdiğini ancak çalışanın, ücretlinin Avrupa
Birliği’nin sayılı ülkeleri arasında gelir seviyesine ulaştığını kaydeden Berova,
“İçi boş söylemlerle eleştiri yapmak elbette kolaydır esas olan sorumluluk
sahibi olmaktır” dedi. Berova, yıl sonuna kadar yeni bir net borç
yaşamadan, borç stoğunu azaltmak için plan yaptıklarını belirtti.
“Avrupa Birliği’ne
entegre olunması gerekir” sözünün altının doldurulması gerektiğini ifade eden Berova,
bunun “absürt bir istem” olduğunu söyledi.
-Toros
CTP
Milletvekili Fikri Toros ise yeniden söz alarak, Berova’nın kendisini
anlamadığını söyledi, yüzde beşlik vergi oranının ayrımcılık olduğunu ve
adaletsizlik oluşturduğunu dile getirdi.
“Evet biz
federal çözümden yanayız. Avrupa tek pazarına entegrasyon bize ölçek ekonomisi
kazandıracaktır” diyen Toros, Berova’nın eleştirilerini gözden geçirmesini
istedi.
-Barçın
CTP Milletvekili
Devrim Barçın da, sordukları sorulara cevap gelmediğini kaydederek, “Çalakalem,
iktisat biliminden uzak, günü kurtarmaya yönelik” adım atıldığını söyledi.
“Projeksiyon yok,
veri yok” diyen Barçın, yerel gelirlerle, yerel giderlerin dahi karşılanamaz boyuta
geldiğini belirtti.
Madde madde
görüşülmesi sonrasında tasarı oy çokluğuyla onaylandı.
Haber: Afet
İlban
News
