Bakan Çavuş“Eti Pahalılaştıran Hükümet Değil”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası ile Kasaplar Birliği’nin karkas etin sübvanse edilmesi talebiyle gerçekleştirdiği eylemin ardından basına açıklamalarda bulundu. Bakan Çavuş, et fiyatlarındaki artışın sorumlusunun hükümet olmadığını vurgulayarak, öncelikli olarak reyonlarda et sınıflandırılması yapılması gerektiğini belirtti.
Bakan Çavuş, “Vatandaş kuzu ve oğlak etini reyonda sınıflandırılmış görmeli, bu sağlandıktan sonra eğer arzu ediliyorsa, denetim açısından da zafiyet olmayacaksa talepler de konuşulabilir” dedi.
“Eti Pahalılaştıran Hükümet Değil”
Ülkede etin kilo fiyatının reyonlarda farklılık gösterdiğine dikkat çeken Çavuş, “Ülkede kilosu 1200 olması gereken et fiyatını reyonlarda farklı görüyoruz” diyerek, eti pahalılaştıran tarafın hükümet olmadığını yineledi. Hükümetin hayvancılık sektörüne sağladığı destekleri hatırlatan Çavuş, kasaplar arasındaki fiyat farklarının, kasapların hayvanları aracılardan satın almasından kaynaklanabileceğini ifade etti.
Kooperatif İddiaları ve TÜK Üzerinden Yapılan İthalat
Et tedarikiyle ilgili taleplerin kurulacak bir kooperatif üzerinden yürütülmesinin gündemde olduğuna işaret eden Çavuş; Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası, Kıbrıs Türk Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği ile Kasaplar Birliği’nin bu konuda uzlaştığı yönündeki söylemlerin doğru olmadığını belirtti. Çavuş, ortada bir anlaşma varsa üç örgütün temsilcileriyle de görüşmeye hazır olduğunu dile getirdi.
Toprak Ürünleri Kurumu aracılığıyla 2024 yılında ülkeye ithal edilen etin giriş ve çıkış tonajlarının kayıt altına alınarak vatandaşa ulaştırıldığını kaydeden Bakan Çavuş, bu süreç üzerinden rant elde edildiği yönündeki iddiaların asılsız olduğunu vurguladı.
Küçükbaş Hayvan Varlığı ve Hijyen Denetimleri
KKTC’deki küçükbaş hayvan varlığına ilişkin verileri paylaşan Çavuş, 2023 yılında 215 bin olan 12 ay üzeri küçükbaş hayvan sayısının 273 bin 669’a yükseldiğini açıkladı. Bu artışın aylık 15 bin kuzu anlamına geldiğini belirten Çavuş, “Bu ülkenin et ihtiyacını bu ülke, bu bakanlık karşılanabilir bir noktaya getirdi” şeklinde konuştu. Ayrıca kasap ve salhanelere yönelik hijyen denetimlerinin son üç yılda yüzde yüz artırıldığını ve bu denetim sonuçlarının basınla paylaşıldığını ekledi.
Kuzey ve Güney Kıbrıs Arasındaki Fiyat ve Destek Farkları
KKTC’de canlı kuzunun kilo fiyatının 460-480 TL arasında olduğunu belirten Çavuş; elektrik, işçilik ve iş aletlerinin Kuzey’de daha ucuz olduğunu kaydetti. Güney Kıbrıs’ta ise canlı kuzunun kilo fiyatının 6-6.80 euro dolaylarında, reyon satış fiyatının ise 16 euro olduğunu aktardı.
Hükümetin hayvancıya yönelik destekleri artırdığını ifade eden Çavuş, üç yıl önce kulak başı verilen 9 dolarlık desteğin 2026 yılında 59 dolara çıkarıldığını, 2024 yılında ise karkas ete de destek sağlandığını belirtti. Buna karşılık kasaplardan reyonlardaki etin sınıflandırılmasını talep ettiklerini ancak bu talebin yerine getirilmediğini söyledi.
Güney Kıbrıs ile KKTC arasındaki destekleri karşılaştıran Çavuş, şu bilgileri verdi
- Güney Kıbrıs’ta küçükbaş hayvan başına 10-15 euro destek verilirken, KKTC’de bu destek hayvan başına 2500 TL’dir.
- Arpanın kilo fiyatı Güney’de 15 TL iken, KKTC’de 10.25 TL’dir. Ayrıca KKTC’de faizsiz arpa kredisi ve süte teşvik sağlanmaktadır.
- KKTC’de tarımsal akaryakıtın litresi 60 TL iken, Güney’de 80 TL’dir.
- Güney Kıbrıs’ta birçok destek ödemesi henüz yapılmamışken, KKTC’de tüm destekler gününde ödenmektedir.
“Kaçakçılığa Geçit Yok, En Güvenli Et Ülkemizde”
Güney’den Kuzey’e et ve canlı hayvan kaçakçılığını önlemek amacıyla gerekli tüm tedbirlerin alındığını vurgulayan Çavuş, “Benim bakanlığım ve Ünal Üstel hükümeti döneminde böyle bir kaçakçılığın olması mümkün değildir” dedi. Ülkeye kaliteli et ırkı kazandırmak adına üç yıl önce Angus tipi büyükbaş hayvan ithal edildiğini de sözlerine ekledi.
Güney Kıbrıs’ta şap hastalığının yaygın olduğuna dikkat çeken Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, “En güvenli, hijyen et ülkemizdedir” diyerek sözlerini tamamladı.