Yabancıların taşınmaz ediniminde yeni düzenleme
Yabancıların Taşınmaz Mal Edinimine İlişkin Kuralları Düzenleyen Yasa Gücünde Kararname ile imara açık alanlardaki konut projelerinin en çok yüzde 80’i yabancılara satılabilecek.
Yabancılar, Bakanlar Kurulu’ndan izin almak koşuluyla en fazla üç apartman dairesi, 3 bin 300 metrekareyi aşmayan arazi üzerinde müstakil ev veya toplu konut/site içinde iki adet iki katlı müstakil villa alabilecek.
Bu sınır, KKTC’yi tanıyan ve aynı hakkı KKTC yurttaşlarına veren devletlerin uyruğundaki gerçek veya tüzel kişiler için altı apartman dairesi veya üç adet iki katlı müstakil villa olacak.
Apartman dairesi alımlarında aynı parseldeki taşınmazların toplamının yarısından fazlası, birinci derece akraba, sıhri hısım veya aynı uyruklu yabancılar tarafından alınamayacak.
Resmi Gazete’de dün yayımlanan yasa gücünde kararnameyle, yabancıların taşınmaz mal edinimine ilişkin kurallarda değişikliğe gidildi. Kararname, yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdi.
- Kararnamenin gerekçesi
Yasa gücünde kararnamenin gerekçesinde, Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) (Değişiklik) Yasası’nın uygulanması sırasında ortaya çıkan bazı sorunların giderilmesinin hedeflendiği kaydedildi.
Gerekçede, yabancı gerçek veya tüzel kişilere ek süre tanınması, taşınmaz malların belirlenen süreler içinde devrinin sağlanması, devletin alacağı vergi ve harç kaybının önlenmesi ve ekonomiye katkı sağlanması amacıyla düzenleme yapıldığı belirtildi.
- “Arazinin yüz ölçümü 1338 metrekareden fazla olamayacak ve bu alan içine sadece bir konut yapılabilecek”
Kararnameye göre yabancı gerçek veya tüzel kişiler, Bakanlar Kurulu’ndan satın alma izni alma koşuluyla taşınmaz mal alabilecek. Satın alınacak taşınmazın arazi olması ve yapı iznine uygun bulunması halinde, arazinin yüz ölçümü 1338 metrekareden fazla olamayacak ve bu alan içine sadece bir konut yapılabilecek.
Taşınmazın apartman dairesi olması halinde en fazla üç daire satın alınabilecek. Ancak KKTC’yi tanıyan ve aynı hakkı KKTC yurttaşlarına veren devletlerin uyruğunda olan gerçek veya tüzel kişiler altı apartman dairesi alabilecek.
Taşınmaz malın müstakil ev olması halinde arazi büyüklüğü 3 bin 300 metrekareyi aşamayacak. Evin arazisine ikinci ev, apartman dairesi veya konut yapılamayacak.
Toplu konut veya sitelerde iki adet iki katlı müstakil villa alınabilecek. KKTC’yi tanıyan ve aynı hakkı KKTC yurttaşlarına veren devletlerin uyruğundaki kişiler için bu sayı üç olacak.
- Sözleşme bir ay içerisinde kaydettirilmezse geçersiz sayılacak
Yabancı gerçek veya tüzel kişiler ile hissedarlarının, Bakanlığa yapılacak başvuru tarihinden önceki en çok üç aylık süreyi içeren apostilli sabıka kayıt belgesi ve Bakanlığın isteyeceği diğer belgeleri sunması gerekecek.
Kararname yürürlüğe girdikten sonra yabancı kişiler, edinim hakkı kadar yaptıkları pullanmış anlaşma veya satış sözleşmesini, alıcı ve satıcının alım satımdan doğan vergi ve harçları ödemesi koşuluyla bir ay içinde ilgili İlçe Tapu Amirliği’ne kaydettirmekle yükümlü olacak. Aynı süre içinde satın alma izni için Bakanlığa başvuru yapılacak. Aksi takdirde sözleşme kendiliğinden geçersiz sayılacak.
Bakanlar Kurulu’nun satın alma izninin Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından devir işleminin bir yıl içinde yapılması gerekecek. Tapu devir harçları ise iznin yayımlandığı tarihten itibaren 75 iş günü içinde ödenecek.
Vergi ve harçlar ödenmeden taşınmaza kalıcı veya geçici su bağlantısı ile elektrik bağlantısı yapılamayacak.
- En az 10 milyon euro yatırım şartı
Yatırım yapacak yabancı gerçek veya tüzel kişiler, KKTC’de faaliyet gösteren bir bankaya şirketleri adına en az 10 milyon euro yatırmak zorunda olacak. Bu tutarın arazi alımı dışında, Bakanlar Kurulu kararında belirtilen yatırımı gerçekleştirmek amacıyla iki yıl içinde kullanılması gerekecek.
39/2024 sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden önce taşınmaz mal edinen yabancıların durumuna ilişkin geçiş kurallarını da düzenleyen kararnameye göre, önce edinilen taşınmazda, projeden veya hissedarlardan kaynaklanan teknik engel nedeniyle kat mülkiyeti veya kat irtifakı tesis edilememesi ve bağımsız bölüm koçanı alınamaması halinde, iki yıl içinde İlçe Tapu Amirliği’ne başvuru yapılabilecek.
Kararname öncesinde Bakanlar Kurulu’nun verdiği satın alma izniyle yabancı gerçek veya tüzel kişi tarafından yatırım amacıyla alınan ve yatırımına başlanan taşınmazlarda, yatırım tamamlanmış olsun veya olmasın, Bakanlar Kurulu’nun vereceği izinle taşınmazın yeni yabancı gerçek veya tüzel kişiler tarafından satın alınmasına izin verilebilecek. Yatırım tamamlanmamışsa, satın alan yabancı kişi yatırımı iki yıl içinde tamamlamak zorunda olacak.