Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel düzeyde uluslararası hukuka yönelik saygının tehlikeli bir şekilde zayıfladığına dikkat çekerek, tüm üye ülkelere BM Şartı’na ve uluslararası hukuka bağlı kalma çağrısında bulundu.
Guterres, “BM Şartı’nın amaç ve ilkelerini savunmak ve BM merkezli uluslararası sistemi güçlendirmek” temasıyla düzenlenen BM Güvenlik Konseyi oturumunda hitap etti.
BM Şartı’nın insanlık için adeta bir “hayatta kalma rehberi” niteliğinde olduğunu belirten Guterres, “Bu şart, büyüklüğüne bakılmaksızın tüm devletlerin adalet ve uluslararası hukuk ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiğine dair ortak bir taahhüttür” dedi.
Mevcut küresel duruma yönelik endişelerini dile getiren Genel Sekreter, “Ancak bugün, Şartın amaçları ve ilkeleri ciddi bir baskı altında. Uluslararası hukuka saygının tehlikeli bir biçimde aşındığına şahit oluyoruz. Temel ilkeler sorgulanıyor ya da görmezden geliniyor. İhlaller karşılıksız kalırken, cezasızlık algısı giderek yayılıyor” ifadelerini kullandı.
Dünya genelinde çatışmaların hem sayıca arttığını hem de şiddetlendiğini vurgulayan Guterres, BM’nin kurulduğu günden bu yana en yüksek çatışma yoğunluğuyla karşı karşıya kaldığının altını çizdi.
Konuşmasında güncel krizlere de değinen Guterres; Rusya ile Ukrayna arasında son dönemde tırmanan saldırılara dikkat çekti. Ayrıca İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını artırdığını, Gazze’de ateşkesin sürekli olarak ihlal edildiğini ve ABD ile İran arasında Körfez’deki gerilimi sonlandırmak amacıyla yürütülen müzakerelerin belirsizliğini koruduğunu ifade etti.
Hız kazanan ve istikrarsızlığa yol açan silahlanma yarışıyla birlikte insan haklarının da topyekün bir saldırı altında olduğunu kaydeden Guterres, barış ile kalkınma arasındaki bağın her geçen gün daha fazla zedelendiğini belirtti.
Ekonomik zorluklara da değinen Guterres, “Eşitsizlikler giderek derinleşiyor. Gelişmekte olan pek çok ülke ağır borç yükü altında ezilirken, ihtiyaç duydukları finansmana erişemiyor. Bu durum, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ni her geçen gün daha da ulaşılamaz kılıyor” dedi.
Yaşanan küresel sorunların aşılması için çatışmaların önlenmesine yatırım yapılması ve uluslararası hukukun kararlılıkla savunulması gerektiğini belirten Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin yapısının da günümüz dünyasının jeopolitik gerçeklerini yansıtacak şekilde reforme edilmesinin şart olduğunu vurguladı.
Konseydeki adaletsizliğe örnek veren Guterres, “Örneğin, Afrika’nın Konseyde daimi temsilcisinin bulunmaması tarihi bir adaletsizliktir. Bu durum, Güvenlik Konseyi’nin inandırıcılığını zedelemekte ve etkinliğini azaltmaktadır” şeklinde konuştu.
Son olarak, çok taraflı sistemin bütünüyle güçlendirilmesi gerektiğine işaret eden Genel Sekreter Antonio Guterres, üye devletleri bir kez daha BM Şartı’na ve uluslararası hukukun temel ilkelerine bağlı kalmaya davet etti.
News
